‘Wat overheerst is de rust en dankbaarheid dat dit mogelijk is geweest’, zegt Jackie van de Pol (58) uit Bilthoven over de euthanasie van haar 86-jarige moeder. In briefvorm vertelt ze over het proces ernaartoe, dat bijna zeven maanden duurde. Jackie en haar broer hebben het als een bijzonder heftige en emotionele periode ervaren. ‘De arts en verpleegkundige van de Levenseindekliniek hebben een vertrouwensband met mijn moeder opgebouwd, vol liefde en respect. Hierdoor hebben we heel rustig en samen met haar naar het einde toe kunnen groeien.’

‘Lieve Mum, als fervent voorstander van euthanasie besluit je in 2013, samen met je kinderen, de papieren in te vullen voor een eventuele euthanasie, een behandelverbod, volmacht en clausule dementie. “Zodat dit maar geregeld is, mocht het ooit nodig zijn”, zeg je. In 2016 bespreek je, weer met ons, hoe je ooit je crematie zou willen. Je woont alleen en zelfstandig in een prachtig appartement met een tuintje erbij, waarin je altijd loopt te scharrelen. Je bent dan 84 jaar.
De jaren erna kabbelen verder, maar eisen hun tol. Je valt een paar keer. Ondanks de restschade red je je aardig. Wel geef je herhaaldelijk aan dat het leven niet zo leuk meer is en dat je te zijner tijd graag euthanasie wil.

Opgesloten

Begin 2018 zien we dat je geestelijk ineens hard achteruitgaat. Wij, je dochter en zoon, besluiten voor een oriënterend gesprek naar de huisarts te gaan. Hij staat open voor euthanasie. Ook met jou gaan we het gesprek erover aan. Als de huisarts wil komen, schuif je de beslissing op. Je wil het wel, maar nu nog niet.
De dementie krijgt volledig vat op je. Je krijgt een blaasontsteking en een delier en er volgt een spoedopname op de gesloten afdeling van een zorgcentrum. Dit is het allerergste wat je kon overkomen. Je bent je onafhankelijkheid en vrijheid kwijt en voelt je opgesloten, letterlijk en figuurlijk. Je bent vreselijk in de war en er volgen trieste weken. Dan vinden wij een mooie kamer voor je in een kleinschalig woonzorgcentrum. Door de rust en de regelmaat wordt je wereld weer wat helderder. Maar je bent diepongelukkig.

‘Gewoon’ depressief

Je nieuwe huisarts in het woonzorgcentrum heeft aangegeven dat hij niets in jouw euthanasiewens kan of wil betekenen. Als ik in de Relevant een aankondiging zie voor een symposium over wilsverklaringen bij dementie, besluit ik ernaartoe te gaan. Ik kom er in gesprek met een vrijwilliger en bestuurder Agnes Wolbert. Zij verwijzen me naar de Levenseindekliniek.
Ruim zes weken later volgt een eerste afspraak met arts Anouk en verpleegkundige Lous. Na vier lange gesprekken, veel emoties en wisselende stemmingen wordt een andere arts ingeschakeld. Die moet een wilsbekwaamheidstoets afnemen, omdat de psycholoog van de instelling zich afvraagt of je misschien niet “gewoon” depressief bent. Gelukkig ben je tijdens dit consult helder genoeg om duidelijk te formuleren wat je wens is. De arts verklaart je wilsbekwaam. We zijn een stapje verder in het proces!

Moeder_van_Jackie_van_der_Pol.jpg

Net na Pasen

Dan komt de SCEN-arts, wéér een nieuw gezicht. Je hebt een zeer slechte dag en snapt er allemaal niets van. Je geeft de verkeerde antwoorden en binnen tien minuten houdt de arts het voor gezien. Geen toestemming. Wij, de kinderen, storten in. We zetten alles even op een zijspoor. Ik zit er doorheen en heb rust en afstand nodig. Even niet aan de dood denken en leuke dingen doen, dit heftige gebeuren loslaten.
Maar het team van de Levenseindekliniek laat je niet vallen, dus we pakken de draad weer op. Na drie weken zitten we opnieuw bij elkaar en als Anouk binnenkomt, is jouw eerste vraag of het vandaag gaat gebeuren. Je hebt er niets van meegekregen dat alles verkeerd is gegaan en geeft duidelijk aan dat je nu toch wel écht dood wilt. Je weet zelfs wanneer je de euthanasie wil: net na Pasen. Je zet het zelf in je agenda: 25 april 2019.

Aftellen

Begin april komt dezelfde SCEN-arts voor een tweede keer. Het gesprek gaat een stuk beter. We hebben je op het hart kunnen drukken dat je duidelijk mag vertellen wat je graag wil. De arts geeft je nu zijn fiat. Je mag zelf beslissen wanneer je de euthanasie wenst, de beslissing is aan jou. Weer noem je 25 april.
Nu de beslissing is genomen valt een enorme last van je af. In de drie weken die we nog moeten overbruggen word je snel slechter, zowel geestelijk als lichamelijk. Het is net of het allemaal aan het aftellen is. Het is bijna 1 minuut over 12.
Als we de 25ste allemaal bij je zijn en Lous en Anouk ook aansluiten, ben je de rust zelve. Héél resoluut en zonder aarzeling drink je het dodelijke drankje op, gezeten in je blauwe lievelingsstoel.’


Jackie van de Pol

Ontvang onze nieuwsbrief

We gebruiken cookies en andere technieken om uw bezoek aan onze site beter en makkelijker te maken. Maar dat betekent ook dat wij en andere partijen zoals Google meer over uw internetgedrag te weten komen dan u misschien fijn vindt.
Wilt u weten wat precies, kijk dan op onze 
Privacy- en cookieverklaring. En u mag natuurlijk altijd nee zeggen tegen cookies: dan werkt de site soms wat minder goed.