In tien jaar is het aantal palliatieve sedaties verdrievoudigd, tot 35.500 keer. In Nederland komen jaarlijks ruim 140.000 mensen te overlijden en in bijna 20 procent van de gevallen was daarbij sprake van palliatieve sedatie. Ter vergelijking: bij zo’n 4,5 procent was hierbij sprake van euthanasie. De NVVE vraagt zich af of artsen in sommige gevallen palliatieve sedatie inzetten om de euthanasieprocedure en het daarbij horende risico op rechtsvervolging te vermijden.

Wordt palliatieve sedatie gebruikt om de euthanasiewet te omzeilen?

Dat het aantal palliatieve sedaties is toegenomen, is niet verrassend. Er is de afgelopen jaren meer aandacht gekomen voor palliatieve zorg en voor het verlichten van pijn op het sterfbed. Bovendien past het in de trend dat Nederlanders hun levenseinde steeds meer regisseren. Ook het aantal gevallen van euthanasie is sinds 2013 flink gestegen. Pas vorig jaar stokte die trend, en was er zelfs een lichte daling tot ruim 6100 euthanasiegevallen, ruim 450 minder dan in 2017. Overigens steeg het aantal gemelde gevallen van euthanasie weer in het eerste kwartaal van 2019.

Wat de daling van euthanasie in 2018 veroorzaakte, is niet bekend. Sommige artsen zeggen dat ze voorzichtiger zijn geworden nu het Openbaar Ministerie een arts vervolgt voor een euthanasie die niet aan alle zorgvuldigheidseisen voldeed. Maar het aantal gevallen van palliatieve sedatie was afgelopen jaar waarschijnlijk sowieso gestegen. Of artsen vorig jaar vaker zijn uitgeweken van euthanasie naar palliatieve sedatie, is onbekend. Volgens Minister De Jonge van Volksgezondheid zijn in Nederland vooral huisartsen het vaker gaan toepassen, in het bijzonder bij oudere patiënten met kanker.

Onderzoek

Minister De Jonge onderzoekt de stijging van het aantal gevallen van palliatieve sedatie. Het onderzoek loopt tot 2021, volgend jaar zomer worden de eerste resultaten verwacht. Tijdens het onderzoek worden artsen, nabestaanden, patiënten en andere betrokkenen bij palliatieve sedatie geïnterviewd, met als doel helderheid te brengen over de beslissing om over te gaan tot palliatieve sedatie; hoe en door wie wordt die genomen? Daarna komen de onderzoekers met adviezen, onder meer over richtlijnen voor palliatieve sedatie.

Goede uitleg cruciaal

In het geval dat een patiënt voor zowel euthanasie als palliatieve sedatie in aanmerking komt (er is sprake van ondraaglijk en uitzichtloos lijden, de patiënt heeft een euthanasieverzoek gedaan en heeft nog maximaal 2 weken te leven), is het belangrijk dat de arts de keuze voorlegt aan de patiënt en naasten. Een arts moet goed uitleggen wat palliatieve sedatie is, en wat het verschil is met euthanasie. Dit gebeurt echter niet altijd, merkt de NVVE. Als  zonder voldoende uitleg palliatieve sedatie wordt ingezet in plaats van euthanasie, leidt dit bij nabestaanden geregeld tot verwarring en onvrede, bijvoorbeeld omdat het overlijden veel langer duurt dan verwacht.

Dat er vaak onduidelijkheid is bij naasten over palliatieve sedatie noemt artsenorganisatie KNMG ‘een belangrijk signaal’. Maar volgens de KNMG is er ‘geen enkele aanwijzing’ dat artsen palliatieve sedatie als sluiproute voor euthanasie gebruiken, en houden dokters zich vrijwel altijd aan de richtlijnen.

Zie ook: Euthanasie en palliatieve sedatie: wat zijn de verschillen?

Bronnen
Bovenstaande tekst is een samenvatting van onderstaande artikelen, met aanvullingen van de NVVE.

https://www.trouw.nl/leven/slapend-sterven-als-alternatief-voor-euthanasie~bba0ecaf/
https://www.trouw.nl/zorg/er-komt-een-onderzoek-met-artsen-en-nabestaanden-naar-de-stijging-van-palliatieve-sedatie~b33c8885/
https://www.trouw.nl/opinie/de-dood-vraagt-om-duidelijkheid~b8757506/

Ontvang onze nieuwsbrief

Deel dit item:

We gebruiken cookies en andere technieken om uw bezoek aan onze site beter en makkelijker te maken. Maar dat betekent ook dat wij en andere partijen zoals Google meer over uw internetgedrag te weten komen dan u misschien fijn vindt.
Wilt u weten wat precies, kijk dan op onze 
Privacy- en cookieverklaring. En u mag natuurlijk altijd nee zeggen tegen cookies: dan werkt de site soms wat minder goed.