In de Week van de Euthanasie publiceren we elke dag een gesproken column. Cabaretier, schrijver en muzikant Vincent Bijlo pakt als eerste dit podium. Uit zijn meeslepende column Uit de tijd spreekt zijn gevoel voor de thema’s van de NVVE.


Uit De Tijd

 Het is tijd, tijd om heen te gaan, tijd om het tijdelijke met het eeuwige te verwisselen, omdat het zijn tijd wordt. Hij heeft een mooie tijd gehad hier, en als hij nu euthanasie aanvraagt is hij nog op tijd. Hij begint last van wanen te krijgen en zijn herinnering laat hem steeds vaker in de steek maar hij heeft zijn heldere momenten, dus de tijd dringt.

Er zijn er, in de familie, die er "nog niet aan toe" zijn. Laat ze, het zegt niets over hem, alles over hen. Er zijn er die hem egocentrisch vinden, omdat hij er tussenuit knijpt. Ze zijn het zelf.

Zij lijden niet zijn pijn, zij weten niet wat het is je nergens meer op te kunnen verheugen, zelfs niet eens op je geheugen. Zij kennen het zand van het leven niet, dat tussen zijn bevende vingers doorglipt. Ze hebben geen idee van de waas, de mist, de lege dagen waardoor hij dwaalt. De doelloosheid is toch geen doel? Je kan je toch alleen maar vastklampen aan het leven als je nog ergens een strohalm ziet. 

Zijn lichaam is een lege huls, een krakkemikkig kreng dat het al opgegeven heeft, zijn geest heeft het overleefd. Hij ademt, zijn hart klopt, dat nog wel, zijn spijsvertering werkt nog een beetje, daar is zo ongeveer alles wel mee gezegd. 

Ja, het is tijd. Hij heeft het met de dokter besproken. Hij heeft gezegd dat het mooi was, goed en soms liefdevol, het leven, maar dat het nu klaar is. Dat is niets om heel treurig van te worden, het is de loop der dingen. Als we geboren worden weten we maar een ding zeker, we gaan dood. En als dat dan toch moet, dan graag waardig, dan graag voordat er niets anders meer is dan alleen dat lijden. Waarom zou je het dan nog rekken? Het gaat, las hij eens ergens, niet om het toevoegen van dagen aan het leven, het gaat om toevoegen van leven aan de dagen. Dat lukt niet meer.

Eigenlijk heeft hij vanaf het moment dat de multiple sclerose hem te pakken kreeg al geweten dat hij er ooit, als het echt te zwaar zou worden, uit zou stappen. Het gaf hem altijd rust en zekerheid. Hij is dankbaar dat hij in een land leeft waarin de meerderheid van de bevolking vindt dat dat op legale wijze moet kunnen. 

De dokter hoefde niet lang na te denken. Hij stemde toe en noemde hem zo nuchter. Het heeft niets met nuchterheid te maken, vindt hij, hij kijkt de waarheid recht in de ogen, meer niet. En vandaag is het dan zover, vandaag is zijn laatste dag. 

De laatste wekker, de laatste thee, de laatste cracker. Het laatste been uit bed, weer het verkeerde. De laatste douche, de laatste zeep, de laatste zuster met de laatste handdoek. De laatste onderbroek, de laatste broek, het laatste hemd, de laatste trui. De laatste sokken, de laatste sloffen, de laatste stoel, het laatste uitzicht op de laatste zon, de laatste bui.

De laatste koffie met de laatste melk, het laatste zoetje, het laatste smakeloze koekje. Het laatste nieuws, het laatste weerbericht, morgen warm en onbewolkt.

De laatste keer de kinderen, nu eens niet te laat. De laatste lunch, spekpannenkoek, zijn keus. De laatste flauwe glimlach, spek ruikt zo naar vroeger. De laatste vork, het laatste mes, de laatste hap, het laatste "pap?" 

En dan de stilte. Woorden kwamen nooit vanzelf maar nu al helemaal niet meer. De taal staat nu zo machteloos. In de verte rijdt de laatste trein voorbij, de kerkklok slaat voor het allerlaatst 2 uur. 

De laatste klop. De laatste deur gaat open, laat de laatste dokter door. Het laatste opstaan uit de laatste stoel, de laatste trui gaat uit, ze helpen hem in bed. Het laatste liggen op de rug, de dokter neemt het koffertje met dood op schoot. Hij klikt het open, stelt de laatste vraag. "Wilt u het nog steeds?" Hij aarzelt niet, hij zegt zijn laatste "ja." De laatste onhandige zoenen, voorhoofden botsen tegen elkaar, de laatste handen, de laatste aaien over wangen, het laatste "vaarwel", de laatste spuit, de laatste tijd. Voor het eerst sinds lange tijd voelt hij zich behaaglijk. De laatste loodjes, vederlicht, zo vederlicht. En dan de laatste zucht en hij vertrekt, hij gaat uit de tijd.


Week van de Euthanasie: column Vincent Bijlo

Ontvang onze nieuwsbrief

We gebruiken cookies en andere technieken om uw bezoek aan onze site beter en makkelijker te maken. Maar dat betekent ook dat wij en andere partijen zoals Google meer over uw internetgedrag te weten komen dan u misschien fijn vindt.
Wilt u weten wat precies, kijk dan op onze 
Privacy- en cookieverklaring. En u mag natuurlijk altijd nee zeggen tegen cookies: dan werkt de site soms wat minder goed.