Het is onnodig en onwenselijk om de euthanasiewet te verruimen voor mensen die lijden aan een voltooid leven. Dat is de conclusie van de commissie Schnabel, die anderhalf jaar lang onderzoek heeft gedaan naar mensen met een voltooid leven.

Voltooid leven: de dood is mij vergeten

De commissie erkent dat er oude mensen zijn die lijden aan een stapeling van ouderdomsklachten. Zij komen wel in aanmerking voor euthanasie volgens de wet, maar dat was in de praktijk al zo gegroeid. Voor oude mensen met een doodswens die geen lichamelijk klachten hebben, wordt de wet niet aangepast. De commissie rechtvaardigt dat door te stellen dat  het waarschijnlijk een kleine groep betreft. Dat de commissie geheel voorbij gaat aan het existentieel lijden van deze groep mensen, duidt op weinig invoelend vermogen. Dat illustreert ook de woorden van Schnabel bij de persconferentie: “We zijn deze groep mensen niet in de literatuur tegen gekomen”.

Lijden aan het leven

De NVVE komt deze mensen wel tegen. Mensen op hoge leeftijd benaderen ons Adviescentrum omdat  ze hun leven voltooid vinden en elke avond hopen dat ze de volgende dag niet meer wakker worden. Ze lijden aan het leven zelf; het existentieel lijden. Men heeft innerlijk al afscheid van het leven genomen, terwijl het leven maar blijft voortduren. Ze drukken hun lijden als volgt vaak uit: “Het hoeft niet meer”, “Ik zie alleen nog maar duister”, en “De dood is mij vergeten”. Een aantal ziet het kunnen kiezen voor de dood als een positieve keuze, ze zijn er echt klaar voor.
Typerend voor het verloop van voltooid leven is het verhaal van een mevrouw van 95 die na het overlijden van haar man enige jaren geleden, zich gehalveerd voelt. Ze woont nu alleen in een ouderencomplex en heeft goed contact met haar familie. Ze vindt dat ze haar best heeft gedaan, maar het leven is nu genoeg geweest voor haar. Ze beschouwt het als haar recht om op haar hoge leeftijd te kunnen kiezen om voorgoed uit het leven te stappen. Mevrouw heeft weinig medische klachten, ze loopt alleen wat moeilijk en is soms vergeetachtig. Op haar euthanasieverzoek, inmiddels ingediend bij drie huisartsen, krijgt mevrouw nul op rekest. De wanhoop nabij, heeft mevrouw een mislukte poging tot zelfdoding achter de rug middels de plastic-zak methode. Ze is ten einde raad.

Erken de doodswens

Existentieel lijden is niet op te lossen met een bingomiddag. Eenzaamheid speelt bij heel veel ouderen, daarom is het te voor de hand liggend  eenzaamheid als oorzakelijk verband te zien voor existentieel lijden. Het tegendeel is vaak waar. Uit een recent onderzoek van de NVVE onder 20 leden die lijden aan een voltooid leven, blijkt dat ze juist bewust voor eenzaamheid kiezen. Het is een teken van het loslaten van het leven, dat hoort bij het verouderingsproces en  het verlangen naar de dood. Het is moeilijk voor te stellen en te accepteren dat er een moment komt dat het leven afgelopen is. Maar door de hulpvraag van deze mensen niet te erkennen, neem je hen niet serieus.

Ik nodig meneer Schnabel van harte uit om nader kennis te maken met de vele mensen die worstelen met deze problematiek. Al eerder hebben ruim 4.000 mensen ons weten te bereiken met hun verhaal. Opnieuw roepen we mensen op hun verhaal te delen op de website voltooidleven.nl: wat houdt voltooid leven voor hen in en wat betekent dit in het dagelijks leven. In de literatuur zijn ze wellicht niet te vinden, maar in onze samenleving zijn ze er wel degelijk. Ook voor hen is het van belang om op een waardige manier afscheid te kunnen nemen van het leven.

Robert Schurink, directeur NVVE

Ontvang onze nieuwsbrief

Deel dit item: