'Stel trage vragen. Vragen die verstillen, maar die niet stilzetten.' Dat advies gaf psychiater en systeemtherapeute Leny van Dalen mee aan de 100 casemanagers dementie die op 10 juni een NVVE-studiedag in Amersfoort bijwoonden. Het is tijd voor een goed gesprek luidde de ondertitel en dat was ook het onderwerp: hoe ga je het gesprek over het levenseinde aan met je cliënt en zijn familie?

Studiedag casemanagers dementie: het is tijd voor een goed gesprek

Óver mensen met dementie wordt veel gesproken, maar zelf zouden ze graag willen dat er mét hen wordt gesproken, zei Van Dalen. Ze haakte in op de documentaire van Nan Rosens over het werk van een casemanager dementie, gemaakt voor de NVVE en getoond tijdens de studiedag. Een vrouw die eigenlijk naar het verzorgingshuis moet en wordt gevraagd of ze daar niet eens een kijkje wil nemen, zegt daarin stellig: 'Geen denken aan.'
Sluit aan bij dat antwoord, vraag waarom ze dat niet wil, hoe ze denkt dat het daar is, suggereert Leny van Dalen. 'Als je het zelf moeilijk vindt om over het levenseinde te praten, dan vind je het ook moeilijk om erover in gesprek te gaan. Dus stel ook jezelf trage vragen, en je collega's. Bij dementie is het belangrijk om te vertragen, met aandacht te luisteren naar wat de cliënt, maar ook familieleden zeggen en voelen.'

Op de zeepkist

Anne-marie Bruijs van Alzheimer Nederland zei 'op de zeepkist' te staan voor mensen met dementie en hun naasten. 'Zij doen een beroep op de zorg, maar ook op de samenleving. En daar hebben we iederéén bij nodig.' Op basis van onderzoek en een eigen peiling signaleerde Bruijs dat er veel onrust en bezorgdheid is over de veranderingen in de zorg.
Jurist Sven Bakker onderzocht de jurisprudentie over de schriftelijke wilsverklaring bij wilsonbekwame patiënten en vertelde de casemanagers wat daaruit kan worden afgeleid. Er móét in ieder geval een schriftelijke wilsverklaring zijn, zei hij. Het liefst moet daarin zo concreet mogelijk worden omschreven in welke omstandigheden iemand niet meer verder wil leven. Het is tevens aan te raden de wilsverklaring regelmatig te actualiseren. 'Maar', benadrukte Bakker, 'de schriftelijke wilsverklaring is slechts het startpunt. De arts zal ook altijd aan de zorgvuldigheidscriteria moeten voldoen.'
De casemanagers keken in de middag naar een reconstructie van de euthanasie van de moeder van filmmaakster Sjuul Schaepkens. Emmy leed aan dementie en wilde dood. Schaepkens interviewde de betrokkenen en toonde daarmee hoe alle partijen in het proces stonden. Na afloop volgden de deelnemers drie workshops, waarin ook over de film werd verder gepraat.

Ontvang onze nieuwsbrief

Deel dit item: