De NVVE heeft vorige week met succes deelgenomen aan het Voorjaarscongres van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) in Maastricht. Directeur Petra de Jong leidde vrijdag een drukbezochte discussiegroep over suicide en euthanasie en in de speciaal ontworpen stand werden in drie dagen veel bezoekers ontvangen.

NVVE op Psychiatrie Congres

Het was de zevende maal dat de NVVE aanwezig was op het jaarlijks terugkerende psychiatriecongres. "Ieder jaar is het weer anders", zei Petra de Jong na afloop, "De belangstelling voor onze stand neemt duidelijk per jaar toe en we merken dat het onderwerp euthanasie in de psychiatrie steeds beter bespreekbaar wordt binnen de beroepsgroep. Dat is een positieve ontwikkeling."

In de stand werd dagelijks, de hele dag door de tienminuten versie van de film 'Moeders springen niet van flats' van Elena Lindemans vertoond, waarnaar psychiaters vanuit een relaxstoel met een bakje popcorn konden kijken. Coordinatoren van de Ledenondersteuningsdienst en een aantal ervaren NVVE vrijwilligers waren aanwezig om vragen van psychiaters te beantwoorden en informatie te geven.

PetraNVVP20141.jpg

In de discussie groep 'Impact van Suïcide en Euthanasie', waaraan ruim dertig psychiaters deelnamen, werd op de derde congresdag eerst een aantal inleidingen gehouden. Petra de Jong begon met cijfers over het aantal zelfdodingen in Nederland per leeftijdscategorie. De Jong benadrukte de impact van gruwelijke zelfdodingen op de omgeving, dat er alles aan gedaan moet worden om die te voorkomen. Zij gaf de kaders aan die de euthanasiewet biedt en dat die ook gelden voor wilsbekwame psychiatrisch patienten die ondraaglijk en uitzichtloos lijden.

Psychiater Paulan Stärcke, besprak vervolgens hoe binnen GGZ InGeest, waar zij waarnemend geneesheer directeur is, het euthanasieprotocol totstand is gekomen. Ze vertelde over het zorgvuldige proces en het vele overleg dat daaraan vooraf was gegaan, en inhoudelijk over een aantal casussen dat heeft bijgedragen aan het protocol. Stärcke pleitte voor een paradigma verschuiving in de psychiatire: "Er is een andere kijk nodig binnen de beroepsgroep. Wij zijn te snel geneigd te focussen op het voorkomen van suicide en hebben vaak onvoldoende aandacht voor de afgewogen doodswens", aldus Stärcke. "We moeten eerst luisteren naar wat de doodswens van de patient inhoudt en wat er achterligt."

Leny van Dalen, psychiater en systeemtherapeut bij Geriant, ging dieper in op de verschillen in rouwen tussen nabestaanden van mensen die suicide hebben gepleegd en nabestaanden van mensen die euthanasie of hulp bij zelfdoding hebben gekregen. Van Dalen had daarbij duidelijke verschillen waargenomen, waaruit bleek dat het rouwproces bij een gruwelijke zelfdoding gepaard kan gaan  met schuldgevoelens en boosheid.

Psychiater Linda Hartevelt (InGeest cluster persoonlijkheidsstoornissen) belichtte de rol van het behandelteam bij euthanasie of hulp bij zelfdoding in de psychiatrie
Zij heeft een enquête gehouden, waaruit bleek dat de impact op het behandelteam groot is en aandacht behoeft. Harteveld pleitte voor het ontwikkelen van een checklist met handvatten voor behandelteams. Voldoende informatie, goede samenwerking en voldoende tijd zijn volgens haar noodzakelijk.

In de discussie die volgde, kwam ook de rol van de familie van de patient aan de orde en in hoeverre een behandelend psychiater zich met de (verstoorde) familierelaties moet bemoeien. "In het kader van openheid en transparantie over euthanasie is het juist belangrijk om de familie erbij te betrekken", aldus van Dalen, "Soms kan contact met de familie er zelfs toe leiden dat patient afziet van euthanasiewens."

Paulan Stärcke hield tot slot collegapsychiaters die huiverig tegenover euthanasie staan voor: "De minst zware schakel is de toetsingscommissie, het meest zware is het eigen geweten en het oordeel van de beroepsgroep", aldus Stärcke, "Dat is mijn ervaring."

Ontvang onze nieuwsbrief

Deel dit item: