Naar aanleiding van de recente uitspraak van de rechter in de strafzaak euthanasie krijgt de NVVE veel vragen over hoe het nou precies zit als je euthanasie wilt wanneer je dementie hebt. De rechter heeft geoordeeld dat euthanasie ook bij diep demente mensen mogelijk is, maar hoe werkt dat dan? We zetten de belangrijkste zaken voor u op een rijtje. 

Hoe zit dat nou precies met euthanasie bij dementie?

De rechter heeft inderdaad geoordeeld dat euthanasie bij dementie mogelijk is, ook als de patiënt de euthanasiewens niet meer mondeling kan bevestigen. Een van de voorwaarden is dat de patiënt beschikt over een geschreven wilsverklaring. Het zal echter nog steeds heel moeilijk zijn om euthanasie bij diepe dementie te krijgen, ook mét een wilsverklaring. Dat heeft onder andere te maken met de eisen die de euthanasiewet stelt. De kans om een euthanasieverzoek gehonoreerd te krijgen is het grootst als u op dit punt nog wilsbekwaam bent.

Wat de rechter nog meer uitgesproken heeft:

  • De wilsverklaring moet kraakhelder zijn. Dat betekent dat er bij de arts geen twijfel mag ontstaan over wanneer voor u de grenzen van een waardig leven zijn bereikt. De wilsverklaring hoeft echter niet ‘juridisch dichtgetimmerd’ te zijn omdat deze door de patiënt zelf wordt opgesteld en niet door een jurist. De artsen hebben van de rechter ruimte gekregen om de wilsverklaring enigszins te interpreteren.
  • Een arts mag voorafgaand aan de euthanasie een slaapmiddel geven aan de patiënt zonder dat de patiënt dit weet, als de omstandigheden dit rechtvaardigen.

Een wilsverklaring is niet genoeg!

Veel mensen denken dat als er een kraakheldere wilsverklaring is opgesteld en deze is ingeleverd en een keer besproken is met de huisarts, dat dan ‘alles geregeld is.’ Dit is echter niet zo.

Het is belangrijk om u te realiseren dat:

  • euthanasie bij dementie juridisch gezien alleen mogelijk is als aan alle eisen die in de euthanasiewet staan is voldaan. Daaronder valt ook dat de arts ondraaglijk lijden moet kunnen vaststellen. Als een wilsonbekwame demente patiënt heel tevreden lijkt, dus niet lijkt te lijden, dan zal een arts niet tot euthanasie overgaan.
  • een arts moet er ook zeker van zijn dat het euthanasieverzoek vrijwillig en weloverwogen is. Tot deze overtuiging kan de arts het beste komen als de patiënt zelf meermaals (!) zijn euthanasieverzoek heeft besproken met en bevestigd aan de arts toen hij nog wilsbekwaam was. Ga dus op tijd in gesprek met de arts, en betrek uw naasten erbij! 
  • artsen in de praktijk vaak niet bereid zijn om patiënten die niet meer weten wat er gebeurt euthanasie te verlenen. 
  • als een wilsonbekwame dementiepatiënt consistent roept niet dood te willen, een arts niet tot euthanasie zal overgaan.

Wat u zelf kunt doen als u dement wordt

Mocht u de diagnose dementie krijgen, dan kunt u een aantal acties ondernemen om regie over uw levenseinde te houden. De NVVE heeft hiervoor een stappenplan ontwikkeld. Hieronder vindt u daarvan de samenvatting:

  • Stel uw wilsverklaring op zodra er een vermoeden is van dementie. Dit kunt u alleen doen maar ook samen met uw naasten. Zij kunnen u helpen met formuleren, en u betrekt hen op deze manier in uw zienswijze en wensen. Leden kunnen digitale wilsverklaringen opstellen of papieren wilsverklaringen bestellen op de ledenwebsite MijnNVVE. Op MijnNVVE vindt u ook hulpteksten die u helpen bij het opstellen van uw wilsverklaring.
  • Ga met uw wilsverklaring naar uw huisarts en ga in gesprek. Benoem daarbij uw wensen en vraag uw arts om een reactie. Bespreek de verwachtingen over en weer. Vraag uw arts ook uw wilsverklaring in uw dossier te bewaren. 
  • Vraag iemand in uw directe omgeving om uw belangen te vertegenwoordigen als u dat zelf niet meer kunt. U kunt hiervoor een NVVE-volmacht gebruiken. Deze persoon kan niet namens u om euthanasie vragen, maar kan uw wilsverklaring wel onder aandacht van uw arts brengen. 
  • Blijf met uw arts in gesprek over uw wensen en check regelmatig uw medische toestand en uw beider verwachtingen voor de toekomst.

Het uitgebreide stappenplan vindt u in de brochure ‘Over de laatste levensfase.’

De NVVE kan u gedurende dit traject ondersteunen, bijvoorbeeld met het Spreekuur Wilsverklaringen en via het Steunpunt Levenseinde en Dementie.

 

Meer weten over wilsverklaringen?

Als u meer wilt weten over wilsverklaringen dan bent u van harte welkom op zaterdag 5 oktober bij de Dag van de Wilsverklaring. U kunt op die dag terecht bij 1 van de 13 informatiepunten van de NVVE in het land met al uw vragen over wilsverklaringen.

Ontvang onze nieuwsbrief

Deel dit item:

We gebruiken cookies en andere technieken om uw bezoek aan onze site beter en makkelijker te maken. Maar dat betekent ook dat wij en andere partijen zoals Google meer over uw internetgedrag te weten komen dan u misschien fijn vindt.
Wilt u weten wat precies, kijk dan op onze 
Privacy- en cookieverklaring. En u mag natuurlijk altijd nee zeggen tegen cookies: dan werkt de site soms wat minder goed.