Indrukwekkend slotwoord

In een indrukwekkend slotwoord heeft Albert Heringa op de tweede dag van zijn proces aangedrongen op ruimte in de wet voor hulp bij zelfdoding door naasten. Heringa zei de rechtbank in Zutphen niet het gevoel te hebben dat hij iets deed wat niet mocht toen hij zijn moeder de pillen gaf waarmee zij haar leven beëindigde.

Heringa: geef meer ruimte voor hulp bij zelfdoding

Drie maanden voorwaardelijke celstraf

"Er was geen keus. Haar wens was legitiem. Van mij verlangen dat ik haar aan haar lot had moeten overlaten, is onzedelijk en immoreel", zo hield Heringa de rechters voor. Hij reageerde daarmee vooral op het requisitoir van de Officier van Justitie, die meende dat Heringa nog andere alternatieven had dan zijn moeder helpen bij haar doodswens. Ze verbond aan die conclusie een strafeis van drie maanden voorwaardelijke celstraf, met een proeftijd van twee jaar. Alleen artsen mogen hulp bij zelfdoding geven.

Ongenoegen

De eis zorgde voor zichtbaar ongenoegen bij zijn advocaat, Willem Anker. Die vond ‘gelet op de persoon Albert Heringa’ voorwaardelijke celstraf  een veel te hoge eis. Heringa kwam in een positie van overmacht toen hij zijn moeder wilde helpen en tegelijkertijd wist dat hij daarmee de wet overtrad.

"De hulp was alleen van Heringa te verwachten, er was niemand anders die dat kon doen. Hij kwam in een conflict van plichten. 'Ik zou me ongelooflijk schuldig hebben gevoeld als ik niks had gedaan’, verklaarde hij later", aldus Anker. Mocht er toch een veroordeling komen, dan zou die daarom niet verder mogen gaan dan schuldigverklaring zonder straf, meende hij.

Huisarts

Anker ontkrachtte categorisch de alternatieven die er volgens de Officier van Justitie nog wel waren. De huisarts van Heringa’s moeder had tot drie keer aangegeven niets te voelen voor euthanasie. Een andere arts vinden die dat wel zou willen was gezien de christelijke signatuur in de regio-Ede een vrijwel onmogelijke opgave.

Moek, zoals Heringa zijn moeder noemde, was als 99-jarige ook niet in staat zelf goede pillen te sparen voor zelfdoding. En versterving door stoppen met eten en drinken was geen optie. Moek hield van eten en wilde daarnaast de staf van het verpleeghuis waar ze zat niet belasten met zo’n route.

Afschaffen wetsartikel hulp bij zelfdoding

De uitkomst kon niet anders zijn dan dat Heringa zelf het heft in handen nam, aldus de raadsman. Hij riep de rechtbank op een dergelijke houding ook in de toekomst wettelijk mogelijk te maken. Eerdere uitspraken van rechters leidden er immers ook toe dat de wetgever met euthanasiewetgeving kwam.

Anker noemde als mogelijkheid het schrappen van het wetsartikel dat hulp bij zelfdoding strafbaar stelt. Maar hij legde de focus vooral op het wetsontwerp dat het burgerinitiatief Uit Vrije Wil opstelde voor mensen die hun leven voltooid vinden. Want zoals Heringa zelf aangaf: met de medische klachten van Moek viel het wel mee, ze was alleen het leven moe.

In dat wetsvoorstel is sprake van een stervenshulpverlener, die mensen ouder dan 70 mag bijstaan in het vervullen van hun stervenswens. In de wet zou moeten komen dat ook naasten die rol mogen vervullen, aldus Anker. "In de praktijk zal de hulp verleend moeten worden door naasten en dierbaren, maatschappelijk werkers, pastoraal werkers."

Wet veroorzaakt ellende

Heringa zelf wees erop dat de wet nu eerder ellende veroorzaakt dan die oplost, omdat hij hulp onmogelijk maakt. "Het Openbaar Ministerie stelt dat ik me boven de wet heb geplaatst. Maar dan stelt zij dode letters op wit papier boven de universele wetten van mededogen en barmhartigheid. Dat zijn voor mij hogere wetten."

De rechtbank doet op 22 oktober uitspraak.

Deel dit item: